روزنامه رسمي شماره 13814- 22/5/1371

شماره 20531/ ت194ه‍

تاريخ 6/5/1371

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

هيأت وزيران در جلسه مورخ 24/4/1371 بنا به پيشنهاد شماره 1320 مورخ 11/2/1370 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، در اجراي بند (2) ماده (1)‌ قانون تشكيلات و وظايف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي- مصوب 3/3/1367 مجلس شوراي اسلامي- آيين نامه بهداشت محيط را به شرح زير تصويب نمود.

تعاريف:

ماده1:

بهداشت محيط: بهداشت عبارت است از كنترل عواملي از محيط زندگي كه به گونه اي روي سلامت جسمي، رواني و اجتماعي انسان تأثير مي گذارند.

 الف:

آب آشاميدني: آب آشاميدني، آب گوارايي است كه عوامل فيزيكي، شيميايي و بيولوژيكي آن در حد استانداردهاي مصوب باشد و مصرف آن عارضه سوئي در كوتاه مدت يا درازمدت در انسان ايجاد نكند.

 ب:

آلودگي آب آشاميدني: آلودگي آب آشاميدني عبارت است از تغيير خواص فيزيكي، شيميايي و بيولوژيكي آب به گونه اي كه آن را براي مصرف انسان زيان آور سازد.

 پ:

كنترل بهداشتي: منظور از كنترل بهداشتي، بازديد و بررسي وضعيت بهداشتي مراكز مشمول اين آيين نامه به منظور اعمال ضوابط بهداشت محيطي مي باشد.

 ت:

مراكز كاربرد پرتوهاي يونساز در پزشكي: مراكز كاربرد پرتوهاي يونساز در پزشكي، مراكزي هستند كه با استفاده از پرتوهاي يونساز، زيرنظر مسؤولين متخصص مربوط، به تشخيص يا درمان بيماريها پرداخته و شامل مراكز راديولوژي، راديوتراپي و راديوايزوتوپ مي باشد.

 ث:

اماكن عمومي: اماكن عمومي عبارت است از اماكن متبركه و زيارتگاهها، زائرسراها، هتلها، متلها، مسافرخانه ها، پانسيونها، آسايشگاههاي سالمندان، آرايشگاهها، حمامها، حمامهاي سونا، استخرهاي شنا، سينماها، پاركها، مراكز تفريحهاي سالم، باشگاههاي ورزشي، ترمينالها، وسايل حمل و نقل عمومي و مسافرتي، توالتهاي عمومي، گورستانها و مانند اين موارد.

 ج:

مراكز تهيه، توزيع، نگهداري و فروش مواد خوردني، آشاميدني و بهداشتي: مراكز تهيه، توزيع، ‌نگهداري و فروش مواد خوردني، آشاميدني و بهداشتي عبارت است از كليه كارخانه ها، كارگاهها، سردخانه ها، اماكن و مغازه هايي كه به گونه اي نسبت به تهيه، توزيع، نگهداري و فروش مواد خوردني، آشاميدني و بهداشتي اقدام مي نمايند.

 چ:

مراكز بهداشتي- درماني: مراكز بهداشتي- درماني عبارت است از بيمارستانها، زايشگاهها، درمانگاهها، مطبها، آزمايشگاههاي تشخيص طبي، بخشهاي تزريقات و پانسمان، آسايشگاههاي معلولين، طب هسته اي، فيزيوتراپيها، راديولوژيستها و مانند اينها.

 ح:

مراكز آموزشي و تربيتي: مراكز آموزشي و تربيتي عبارت است از مدارس، آموزشگاههاي تحصيلي، حوزه هاي علميه، دانشكده ها، هنرستانها، خوابگاههاي مراكز آموزشي، پرورشگاهها، مراكز تربيتي شبانه روزي، ندامتگاهها و مهدهاي كودك.

 خ:

هر اقدامي كه تهديدي براي بهداشت عمومي شناخته شود. ممنوع مي باشند. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي موظف است پس از تشخيص هر مورد از مواردي كه در حيطه وظايف وزارت مي باشد، راساً اقدام قانوني معمول و در ساير موارد موضوع را به مراجع ذي ربط جهت انجام اقدامهاي قانوني، فوري اعلام نمايد. متخلفان از مقررات بهداشت عمومي تحت پيگرد قانوني قرار خواهند گرفت.

ماده2:

آلوده كردن آب آشاميدني عمومي ممنوع است و با متخلفان مطابق مقررات رفتار خواهد شد. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به منظور حفظ سلامت و بهداشت مردم مكلف است كيفيت آب آشاميدني عمومي از نقطه آبگيري تا مصرف را از نظر بهداشتي تحت نظارت مستمر قرار دهد.

ماده3:

وظايف و اختيارهاي سازمان حفاظت محيط زيست در پيشگيري و جلوگيري از آلودگي منابع آب، موضوع ماده(46) قانون توزيع عادلانه آب و آيين نامه هاي اجرايي آن همچنان قابل اجراست.

تبصره1:

سازمانها و مؤسسه هاي دولتي و خصوصي تأمين كننده آب آشاميدني عمومي موظف به رعايت همه ضوابط و معيارهاي بهداشتي اعلام شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي بوده، بايد همه اطلاعات لازم براي بررسي مورد يا موارد و تسهيلات بازديد از تأسيسات را در اختيار وزارت قرار دهند.

تبصره2:

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به منظور كنترل آب آشاميدني عمومي در مراحل مختلف توزيع؛ آزمايشگاههاي مراكز بهداشت استان و شهرستان و مراكز بهداشتي- درماني را براي ارائه خدمات در اين زمينه تجهيز مي نمايد.

تبصره3:

به منظور جلوگيري از روند رو به رشد آلودگي منابع آبهاي سطحي و زيرزميني- اعم از چاهها، رودخانه ها، قناتها، چشمه ها و آب مصرفي شهر و روستا- كميته اي با نام كميته حفاظت از منابع آب آشاميدني زير نظر استاندار با عضويت مديران و رؤساي اداره كل بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، سازمان حفاظت محيط زيست، سازمان آب منطقه اي استان، جهادسازندگي استان، ‌برنامه و بودجه استان و شركت آب و فاضلاب استان تشكيل مي شود تا موارد زير را بررسي و اقدام نمايد:

ماده4:

اتخاذ تصميم راجع به خارج نمودن بعضي از منابع تأمين آب آشاميدني از سرويس كه براساس گزارش اداره كل بهداشت محيط، آلوده شده اند- اعم از چاهها، چشمه ها و قناتها.

-ء 1

اتخاذ تدابير لازم جهت حفاظت از منابع آب آشاميدني موجود براساس دستورالعملهايي كه توسط دستگاههاي ذي ربط پيشنهاد مي شود و به تصويب كميته مي رسد.

-ء 2

اتخاذ تدابير لازم به منظور حفظ حريم مناطقي كه در آينده براي تأمين آب شهرها از طريق دستگاههاي ذي ربط پيشنهاد مي شود.

-ء 3

اتخاذ تصميم در رابطه با بحرانهاي ناشي از آلودگي منابع آب و چكونگي مقابله با آنها.

-ء 4

در ابتدا، اداره كل بهداشت محيط موظف است نواقصي را كه موجب آلودگي منابع آب مي گردد به دستگاه ذي ربط اعلام كند تا راساً نسبت به رفع آن اقدام نمايد. درصورتي كه امكانات دستگاهها براي رفع نواقص كفايت ننمايد، مراتب در كميته ياد شده مطرح خواهد شد.

تبصره:

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به منظور حفظ بهداشت عمومي مكلف است بررسيهاي لازم را در مورد تأثيرهاي هواي استنشاقي و ساير مواد مؤثر بر انسان معمول دارد و نسبت به ارائه توصيه هاي ضروري به مراجع ذي ربط اقدام نمايد.

ماده5:

مراكز كاربرد پرتوهاي يونساز در پزشكي موظف به همكاري و ارائه آمار و اطلاعات و فراهم نمودن تسهيلات به منظور بررسي دزيمتري و بهسازي جهت انجام وظيفه كارشناسان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مي باشند. با متخلفان برابر مقررات قانوني مربوط (قانون تعزيرات)‌ رفتار خواهد شد.

ماده6:

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مكلف است مراكز بهداشتي- درماني، آموزشي و تربيتي، اماكن عمومي و مراكز تهيه، توزيع، نگهداري و فروش مواد خوردني، آشاميدني و بهداشتي را از نظر ضوابط و مقررات بهداشت محيطي كنترل و با متخلفان از دستورالعملها و توصيه هاي بهداشتي وزارت، برابر مقررات قانوني مربوط (قانون تعزيرات) رفتار نمايد.

ماده7:

مراجع صادركننده پروانه كسب مراكز تهيه، توزيع، نگهداري و فروش مواد خوردني، آشاميدني و بهداشتي و اماكن عمومي موظفند ضمن رعايت ضوابط مربوط به خود، مقررات و توصيه هاي اعلام شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي را نيز در اين زمينه رعايت نموده و قبل از صدور «پروانة كسب» نظريه بهداشتي از اين وزارتخانه كسب نمايند.

ماده8:

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي علاوه بر وظيفه قانوني مبارزه با ناقلان بيماريها، عهده دار نظارت بر امر مبارزه با بندپايان، جوندگان و حيوانهاي ناقل بيماريها نيز مي باشد. مراجع ذي ربط، ملزم به رعايت دستورالعملهاي بهداشت محيطي اين وزارتخانه در اين موارد هستند.

ماده9:

به منظور پيشگيري از شيوع بيماريهاي منتقل شده به وسيله بندپايان و حيوانهاي ناقل بيماري، همچنين جلوگيري از آلودگي محيط به سموم و مواد شيميايي، درصورت امكان روشهاي مبارزه از طريق بهسازي محيط ارجح بوده و دستگاههاي اجرايي ذي ربط موظف به بهسازي كانونهاي جلب و تكثير بندپايان و حيوانهاي ناقل برابر توصيه ها و دستورالعملهاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مي باشند.

ماده10:

شهرداريها مكلفند در تنظيم روشهاي جمع آوري، حمل و دفع زباله شهر و ساير خدمات شهري، دستورالعملها و توصيه هاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و ساير مراجع ذي ربط را رعايت نمايند.

تبصره:

صدور مجوز ورود و ترخيص و كنترل بهداشتي هر نوع دام و فرآورده هاي خام دامي با توجه به نص مواد (2،3،4،7،8) قانون سازمان دامپزشكي كشور- مصوب 1350- كه موخر بر قانون مواد خوردني و بهداشتي است علي الاطلاق و در تمام مراحل اعم از توليد، توزيع و عرضه از لحاظ پيشگيري و مبارزه با بيماريهاي دامي و بيماريهاي مشترك بين انسان و دام برعهده سازمان دامپزشكي مي باشد.

ماده11:

طبيعي است چنانچه عرضه فرآورده هاي خام دامي موجب بيماريهاي مختص انسان شود، همچنين مواردي كه در فرآورده هاي خام دامي تغييراتي داده شود كه مواد حاصل شده، فرآورده خام دامي تلقي نگردد، مسووليت كنترل بهداشتي برعهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي است كه مطابق قانون مواد خوردني و بهداشتي- مصوب 1346- و اصلاحات آن انجام خواهد شد.

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي از طريق شبكه هاي بهداشتي، درماني و خانه هاي بهداشت، در روستاها ضمن آموزش گسترده با بسيج مردم و جلب همكاري بين بخشي در زمينه مسايل بهداشت محيطي از قبيل جمع آوري، حمل و دفع بهداشتي زباله، دفع بهداشتي مدفوع و كود حيواني، بهسازي معابر و جداسازي محل نگهداري دام و پرندگان از محل سكونت، نظارت و پيگيري لازم را معمول داشته، همچنين در جهت بهسازي منابع و كنترل كيفي آب آشاميدني، جمع‌ آوري و دفع بهداشتي فاضلابها، كنترل اماكن عمومي و مراكز تهيه، توزيع، نگهداري و فروش مواد غذايي اقدام نمايد.

ماده12:

معاون اول رئيس جمهور- حسن حبيبي